H Σαλαμίνα εκτός του τουριστικού χάρτη της Περιφέρειας Αττικής – Ούτε μια… λήψη στο πρόγραμμα «ATTICA, THE GREATER ATHENS REGION»

Υπάρχουν φορές που ένα δημόσιο έγγραφο λέει πολύ περισσότερα από μια επίσημη ανακοίνωση. Αρκεί κάποιος να το διαβάσει προσεκτικά. Και να διαπιστώσει το μεγαλοπρεπές… άδειασμα!

Γράφει ο ΣΠΥΡΟΣ ΝΑΝΝΟΣ – ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ ΕΣΗΕΑ

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το dossier φέρνει σήμερα στο φως την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού που εγκρίνει την κινηματογράφηση και αεροκινηματογράφηση του νέου τηλεοπτικού σποτ της Περιφέρειας Αττικής με τίτλο «ATTICA, THE GREATER ATHENS REGION», μιας παραγωγής που προορίζεται να αποτελέσει τη βασική «βιτρίνα» της Αττικής στις διεθνείς τουριστικές αγορές.

Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο γεγονός ότι η άδεια χορηγήθηκε, αλλά κυρίως στα σημεία που επιλέχθηκαν για να εκπροσωπήσουν την Αττική. Η Ακρόπολη, το Σούνιο, η Βραυρώνα, ο Θορικός και η Ελευσίνα περιλαμβάνονται κανονικά, όπως επίσης η Αίγινα, η Ύδρα, το Μικρολίμανο, η Καστέλλα και ο Πολυχώρος Λιπασμάτων στη Δραπετσώνα.

Ωστόσο, από τον αναλυτικό κατάλογο των χώρων όπου εγκρίθηκαν τα γυρίσματα απουσιάζει πλήρως η Σαλαμίνα.

Και εδώ, αυτομάτως, τίθεται το εξής ερώτημα: Έχει ενημερωθεί η δημοτική Αρχή της Σαλαμίνας για το περιεχόμενο της συγκεκριμένης απόφασης; Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η δημοτική Αρχή δεν παραλείπει, σχεδόν σε κάθε ευκαιρία, να αναδεικνύει τη στενή συνεργασία της με την Περιφέρεια Αττικής και τη στήριξη που –όπως υποστηρίζει– παρέχεται στο νησί μέσα από έργα, χρηματοδοτήσεις και κοινές δράσεις.

Πρόκειται για μια συνειδητή επιλογή του σχεδιασμού ή για μια παράλειψη που πέρασε απαρατήρητη; Η απάντηση δεν υπάρχει στην απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού. Ίσως, όμως, θα έπρεπε να αναζητηθεί κυρίως στην Περιφέρεια Αττικής…

Άδειασμα… μεγατόνων

Φυσικά, δεν πρόκειται για μια λεπτομέρεια που περνά απαρατήρητη. Η Σαλαμίνα δεν είναι ένα οποιοδήποτε νησί της Αττικής. Είναι ο τόπος όπου γράφτηκε μία από τις σημαντικότερες σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας, το σημείο που ταυτίστηκε όσο λίγα με την επικράτηση του ελληνικού κόσμου απέναντι στην περσική αυτοκρατορία.

Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας αποτελεί διαχρονικά ένα από τα ισχυρότερα ιστορικά και πολιτιστικά «σήματα κατατεθέντα» της χώρας, ενώ τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σταθερά στο επίκεντρο των συζητήσεων για την τουριστική αξιοποίηση του νησιού.

Κι όμως, στην επίσημη άδεια που εξέδωσε το Υπουργείο Πολιτισμού δεν υπάρχει καμία αναφορά σε αρχαιολογικό χώρο ή μνημείο της Σαλαμίνας. Αντιθέτως, η απόφαση κατονομάζει με ιδιαίτερη λεπτομέρεια τις τοποθεσίες στις οποίες θα πραγματοποιηθούν οι λήψεις, γεγονός που καθιστά την απουσία του νησιού ακόμη πιο εμφανή.

Αυτό, ασφαλώς, δεν σημαίνει ότι η Περιφέρεια Αττικής επέλεξε συνειδητά να αποκλείσει τη Σαλαμίνα από το τελικό διαφημιστικό υλικό. Η συγκεκριμένη απόφαση αφορά αποκλειστικά τους χώρους για τους οποίους ζητήθηκε και εγκρίθηκε άδεια κινηματογράφησης από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Ωστόσο, το έγγραφο γεννά εύλογα ερωτήματα.

– Υποβλήθηκε ποτέ αίτημα για γυρίσματα στη Σαλαμίνα;

– Υπήρξε διαφορετικός σχεδιασμός που τελικά εγκαταλείφθηκε;

– Ή θεωρήθηκε ότι το νησί δεν είχε θέση στη νέα τουριστική εικόνα της Αττικής;

Τα ερωτήματα αυτά αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς η Περιφέρεια Αττικής επενδύει σημαντικούς πόρους κάθε χρόνο για την προβολή του τουριστικού της προϊόντος. Οι εικόνες που επιλέγονται δεν λειτουργούν απλώς ως αισθητικές επιλογές. Διαμορφώνουν την ταυτότητα της Περιφέρειας, επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται την Αττική οι ξένοι επισκέπτες και καθορίζουν ποιοι προορισμοί θα βρεθούν στο επίκεντρο της διεθνούς προβολής.

Κάτω από αυτό το πρίσμα, η απουσία της Σαλαμίνας αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Ειδικά όταν το ίδιο το νησί έχει επανειλημμένα προβληθεί από την Πολιτεία ως τόπος με μοναδικό ιστορικό αποτύπωμα και με σημαντικές προοπτικές πολιτιστικού και θεματικού τουρισμού.

Η αντίφαση είναι προφανής. Από τη μία πλευρά, η Σαλαμίνα παρουσιάζεται ως αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορικής κληρονομιάς της Αττικής. Από την άλλη, στην επίσημη άδεια της μεγάλης τουριστικής καμπάνιας της Περιφέρειας δεν εμφανίζεται ούτε μία λήψη από το νησί.

Η Περιφέρεια Αττικής προφανώς έχει κάθε δικαίωμα να καθορίζει τη στρατηγική προβολής της. Όταν όμως η επιλογή των εικόνων αφορά μια καμπάνια που φιλοδοξεί να εκπροσωπήσει συνολικά την Αττική στις διεθνείς αγορές, η απουσία ενός τόπου με τον συμβολισμό και το ιστορικό βάρος της Σαλαμίνας δεν μπορεί να περάσει χωρίς σχολιασμό.

Το δημόσιο έγγραφο που αποκαλύπτει σήμερα το dossier δεν αποδίδει ευθύνες ούτε εξηγεί τους λόγους αυτής της επιλογής. Αποτυπώνει όμως ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός: στην επίσημη άδεια κινηματογράφησης για το νέο διαφημιστικό της Περιφέρειας Αττικής, το νησί της Ναυμαχίας δεν βρίσκεται ανάμεσα στους προορισμούς που επιλέχθηκαν να μπουν μπροστά στον φακό. Και αυτό είναι δυσάρεστο για τους κατοίκους του νησιού…