DOSSIER – SPECIAL REPORT:  633.092,69 ευρώ η… «Μαύρη Τρύπα» της Σαλαμίνας

Πώς ένα σύστημα «μεταμφιεσμένων» έργων, κατατμήσεων και απευθείας αναθέσεων οδήγησε σε δημοσιονομικό σοκ

633.092,69 ευρώ. Αυτός είναι ο τελικός λογαριασμός – με ΦΠΑ – που αποτυπώνει η Έκθεση Προγραμματισμένου Ελέγχου 2024 της Γενικής Διεύθυνσης Δημοσιονομικών Ελέγχων (ΓΔΔΕ) για τον Δήμο Σαλαμίνας. Δεν πρόκειται για εκτίμηση, ούτε για πολιτική αντιπαράθεση. Πρόκειται για δημοσιονομική ζημιά, τεκμηριωμένη σε 287 σελίδες πορίσματος, με συγκεκριμένα ευρήματα, ποσά και παραβάσεις του νόμου 4412/2016.

Γράφει ο ΣΠΥΡΟΣ ΝΑΝΝΟΣ – ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ ΕΣΗΕΑ

Η έκθεση που έμαθε το Dossier.gr δεν περιγράφει μεμονωμένα λάθη. Περιγράφει ένα επαναλαμβανόμενο διοικητικό μοτίβο, ένα σύστημα λειτουργίας που βασίστηκε:

• στη «μεταμφίεση» έργων σε υπηρεσίες,
• στην κατάτμηση δαπανών για αποφυγή ελέγχων,
• στη συγκέντρωση αναθέσεων σε περιορισμένο κύκλο αναδόχων,
• και στη… αποδυνάμωση της διαφάνειας.

Το αποτέλεσμα δεν είναι θεωρητικό. Είναι λογιστικό, μετρήσιμο και επώδυνο:
εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ που θα αφαιρεθούν από τους πόρους του Δήμου και, τελικά, από την καθημερινότητα των πολιτών.

 

Ο λογαριασμός πρώτα – για να μην χαθεί η ουσία

Πριν από οποιαδήποτε ανάλυση, τα ποσά προέρχονται:

• Παράνομη κατάτμηση δαπανών συντήρησης οχημάτων (Εύρημα 27)
• «Μεταμφιεσμένα» έργα που βαφτίστηκαν υπηρεσίες (Εύρημα 8)
• Έργο φωτισμού χωρίς παραλαβή, χωρίς τεκμηρίωση (Εύρημα 28)
• Αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά
• Λοιπές παράτυπες αναθέσεις και διοικητικές κυρώσεις

Σύνολο άνευ ΦΠΑ: 510.558,62 €
Σύνολο με ΦΠΑ 24%: 633.092,69 €

Αυτό είναι το δημοσιονομικό αποτύπωμα μιας τετραετίας διοικητικών επιλογών.

Κεφάλαιο 1

88.547 €: Όταν τα έργα «εξαφανίζονται» ως έργα

Το Εύρημα 8 της ΓΔΔΕ είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό, γιατί δεν αφορά απλώς χρήματα, αλλά μέθοδο.

Οι ελεγκτές διαπιστώνουν ότι ο Δήμος Σαλαμίνας ανέθεσε καθαρά κατασκευαστικά αντικείμενα – έργα που περιλάμβαναν εκσκαφές, σκυροδέματα, οπλισμούς και τεχνικές παρεμβάσεις – όχι ως δημόσια έργα, αλλά ως «παροχή υπηρεσιών».

Η διάκριση δεν είναι τυπική. Είναι θεμελιώδης.

Σύμφωνα με τον νόμο:

• Ό,τι εντάσσεται στον CPV 45 (Κατασκευαστικά έργα) απαιτεί:
  • εργοληπτικό πτυχίο,
  • τεχνικές μελέτες,
  • επιβλέψεις,
  • πρωτόκολλα παραλαβής.

Με τη «βάπτιση» των έργων σε υπηρεσίες:

• παρακάμφθηκε το θεσμικό πλαίσιο,
• αποκλείστηκαν νόμιμες εργοληπτικές επιχειρήσεις,
• ανατέθηκαν κρίσιμες παρεμβάσεις σε φορείς χωρίς τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Οι ελεγκτές καταγράφουν συγκεκριμένες περιπτώσεις:

• μανδρότοιχοι με θεμελιώσεις από οπλισμένο σκυρόδεμα,
• παρεμβάσεις σε κοιμητήρια με διάνοιξη φρεατίων,
• καθαιρέσεις και επιστρώσεις πεζοδρομίων.

Όλα ανατέθηκαν ως «υπηρεσίες».

Η ΓΔΔΕ επιβάλλει δημοσιονομική διόρθωση 88.547,08 €, σημειώνοντας ρητά ότι η πρακτική αυτή παραβιάζει την αρχή της ίσης μεταχείρισης και αλλοιώνει τον ανταγωνισμό.

Δεν πρόκειται για αστοχία. Πρόκειται για σκόπιμη αλλαγή νομικής ταυτότητας των έργων.

 

Κεφάλαιο 2

Το «σύστημα των εκλεκτών» και η κατάργηση του 12μήνου

Η έκθεση αποκαλύπτει και κάτι βαθύτερο: επανάληψη αναθέσεων στους ίδιους οικονομικούς φορείς, παρά τις ρητές απαγορεύσεις του νόμου.

Το άρθρο 118 του Ν.4412/2016 είναι σαφές:
Όταν ένας ανάδοχος λαμβάνει απευθείας ανάθεση, δεν μπορεί να συνάψει νέα σύμβαση με τον ίδιο φορέα για 12 μήνες, εφόσον πρόκειται για όμοιο αντικείμενο.

Η πρακτική που καταγράφεται στην Έκθεση είναι αποκαλυπτική:

• ο ίδιος ανάδοχος εμφανίζεται να λαμβάνει πολλαπλές συμβάσεις,
• αυτές «βαφτίζονται» εναλλάξ προμήθειες, υπηρεσίες ή μικροέργα,
• ενώ στην ουσία αφορούν ενιαίο τεχνικό αντικείμενο.

Η ΓΔΔΕ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η 12μηνη απαγόρευση θα έπρεπε να είχε ενεργοποιηθεί, αλλά παρακάμφθηκε μέσω τεχνητών διαχωρισμών.

Έτσι διαμορφώνεται ένα κλειστό σύστημα αναδόχων, με επαναλαμβανόμενη πρόσβαση σε δημοτικό χρήμα, χωρίς ουσιαστικό ανταγωνισμό.

Κεφάλαιο 3

324.211 €: Το δημοσιονομικό «Βατερλό» των οχημάτων

Το Εύρημα 27 είναι το μεγαλύτερο σε ύψος και το πιο καταλυτικό σε συνέπειες.

Για τη συντήρηση και επισκευή του στόλου οχημάτων το 2022, ο Δήμος Σαλαμίνας:

• είχε προβλέψιμη ανάγκη άνω των 300.000 €,
• όφειλε να προχωρήσει σε ενιαίο διαγωνισμό,
• όφειλε να περάσει από προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Δεν το έκανε.

Αντ’ αυτού, το ποσό κατατμήθηκε σε δεκάδες απευθείας αναθέσεις.
Η ΓΔΔΕ ακυρώνει το σύνολο της δαπάνης.

Καταλογισμός: 324.211,54 €.

Τα χρήματα αυτά:

• δεν «χάνονται» θεωρητικά,
• παρακρατούνται από τις κρατικές επιχορηγήσεις,
• στερούν από τον Δήμο μελλοντικά έργα και υπηρεσίες.

Είναι το σημείο όπου η παρατυπία μετατρέπεται σε άμεση ζημιά για τον πολίτη.

Κεφάλαιο 4

56.450 €: Έργο πληρωμένο, έργο… αόρατο

Στο Εύρημα 28, η έκθεση αγγίζει τα όρια της διοικητικής αποδιοργάνωσης.

Έργο συντήρησης δημοτικού φωτισμού, ύψους 56.450 €, πληρώθηκε κανονικά.
Όμως:

• δεν υπάρχει τελική επιμέτρηση,
• δεν υπάρχει βεβαίωση περάτωσης,
• δεν υπάρχει πρωτόκολλο παραλαβής.

Ο Δήμος δεν πιστοποίησε ποτέ τι ακριβώς παρέλαβε.

Οι ελεγκτές επισημαίνουν ότι με τη μη παραλαβή:

• ο Δήμος χάνει κάθε δικαίωμα αξίωσης,
• αποδέχεται σιωπηρά το έργο,
• εκθέτει τη δημόσια περιουσία σε μελλοντικό κόστος.

Η παράλειψη χαρακτηρίζεται σοβαρό πειθαρχικό παράπτωμα.

Κεφάλαιο 5

Διαφάνεια μόνο κατ’ όνομα

Τα Ευρήματα 29 και 30 αποδομούν πλήρως το αφήγημα της «ψηφιακής διαφάνειας».

Η ΓΔΔΕ διαπιστώνει ότι:

• αποφάσεις δεν αναρτώνται στον ιστότοπο του Δήμου,
• οι πολίτες παραπέμπονται αόριστα στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ,
• οι Ισολογισμοί αναρτώνται χωρίς αναλυτικούς πίνακες.

Με αυτόν τον τρόπο:

• ο δημόσιος έλεγχος καθίσταται πρακτικά αδύνατος,
• οι δαπάνες αποσυνδέονται από τις αποφάσεις,
• η εικόνα είναι αποσπασματική και ελλιπής.

Η διαφάνεια λειτουργεί ως βιτρίνα, όχι ως εργαλείο λογοδοσίας.

Συμπέρασμα

Όχι «αν», αλλά «ποιος»

Η Έκθεση της ΓΔΔΕ δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης.
Μιλά για τεχνητή νομιμοφάνεια. Και η λέξη αυτή έχει βαρύ θεσμικό φορτίο.

Σημαίνει ότι:

• υπήρξε γνώση του πλαισίου,
• υπήρξε επιλογή παράκαμψής του,
• υπήρξε επαναληπτικότητα.

Το ερώτημα είναι: Ποιος θα πληρώσει τα 633.092,69 €.

Ο νόμος προβλέπει αναζήτηση ευθυνών από όσους υπέγραψαν.
Η Σαλαμίνα βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια διαδικασία που δεν είναι πολιτική, αλλά θεσμική.

Και το Dossier.gr θα παρακολουθεί βήμα-βήμα τη λογοδοσία.

Υ.Γ. Εννοείται ότι η συζήτηση στο επόμενο Δ.Σ. όποτε και εάν γίνει, θα πρέπει να είναι αποκλειστικό ΘΕΜΑ η έκθεση! Όχι… μαγικά! Όχι «πετάμε τη μπάλα στην εξέδρα» βάζοντας κι άλλα θέματα! Τα «πυροτεχνήματα»… τέλος! Ήρθε η ώρα να σπάσει η «σιωπή»!

Υ.Γ.1 Επειδή από χθες βλέπω ότι επιχειρείται αποπροσανατολισμός, δηλαδή επιλέγεται μέσω «γνωστών – αγνώστων» στο διαδίκτυο να αλλάξει η ατζέντα με δήθεν άλλα θέματα ώστε να υπάρχει πλήρης ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ, καλό είναι να «σιωπήσουν» γιατί και αυτοί θα πληρώσουν το… μάρμαρο. Άλλωστε, πλέον, δεν πείθουν, είναι ξεπερασμένα «προϊόντα» που κατάντησαν πολιτικοί… σκλάβοι. Οι πολίτες της Σαλαμίνας, ζητάνε απαντήσεις. Και θα πρέπει να τις πάρουν.!

Υ.Γ.2 Οι «αυτο-βαπτιζόμενοι» ως… δημοσιογράφοι, τα νέα «καλά παιδιά» της διοίκησης που δεν ξέρουν ούτε να γράφουν το όνομά τους αλλά ελλείψει άλλης «ύλης» είναι τα δήθεν… όπλα τους, μην μπουν στην διαδικασία πάλι να πουν ότι… για όλα φταίει η αντιπολίτευση. Πάει και αυτή η καραμέλα!